کتاب«گزیده شعر جنگ و دفاع مقدس»شامل 98 قطعه شعر به انتخاب و توضیح زنده‌یاد «سیدحسن حسینی»شاعر معاصر است که در آن اشعاری از چهره های سرشناس شعر دفاع مقدس همچون زنده یاد قیصرامین‌پور، زنده یاد سلمان هراتی، زنده یاد تیمور ترنج،  محمدرضا عبدالملکیان، علیرضا قزوه، حسین اسرافیلی، فاطمه راکعی، شهرام مقدسی، یوسفعلی میرشکاک و...انتخاب و بر آنها حاشیه نگاری صورت گرفته است. زنده‌ یاد حسینی در گزیده‌ای که از شعر جنگ انتخاب کرده یادداشت‌هایی با همان تیزبینی و طنزهای مخصوص به خودش بر شعرهای انتخابی نوشته و این مجموعه اولین‌بار در سال 1381 از سوی انتشارات سوره مهر حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی منتشر شده است. مرحوم حسینی درباره انگیزه ها و نحوه انجام کار خود در انتخاب و توضیح شعرهای کتاب حاضر گفته است:«سرانجام پس از ماهها جنگ با خویش و پشت سر نهادن مراحل گوناگون دلواپسی و تشویق تصمیم می گیرم که برای پرهیز از در افتادن به ورطه آسان طلبانه مرسوم در گزینش و چاپ و چاق کردن کتابها، بر برخی از شعرها شرح گونه یا توضیحاتی بنویسم که مخاطبان به ویژه دانشجویان ادبیات و شاعران نسل جوان را به کار آید...» با این رویکرد، مرحوم حسینی برای هر یک از این اشعار نقدی نوشته است. به طور مثال او برای شعر «مردان سبز» سروده «محمدرضا عبدالملکیان» نوشته است: «خدای من!» این عبارت کوتاه و ظاهرا عادی تکیه کلام محمدرضا عبدالملکیان است. عبدالملکیان این عبارت را گاه برای ابراز تعجب، شادی، حیرت، نفرت و ... به کار می‌برد و حتی دیده‌ام که چه ماهرانه برای طفره رفتن از مشارکت در امر خطیر «غیبت!» پس از گوش دادن صبورانه به سخنان دیگران، «خدای من» می‌گوید و دامن از مابقی بحث بر می چیند...»
حسینی اشعار متعددی از قیصر امین پور انتخاب کرده است. از جمله«شعری برای جنگ»؛ «می خواستم/ شعری برای جنگ بگویم/ دیدم نمی شود/ دیگر قلم زبان دلم نیست/ گفتم:/ باید زمین گذاشت قلمها را/ باید سلاح تیزتری برداشت/ برای جنگ/ از لوله و تفنگ بخوانم/ -با واژه فشنگ-/می خواستم/ شعری برای جنگ بگویم/ شعری برای شهر خودم- دزفول-/ دیدم که لفظ ناخوش موشک را/ باید بکار برد/ اما/ موشک/ زیبایی کلام مرا می کاست/ گفتم که بیت ناقص شعرم/ از خانه های شهر که بهتر نیست/ بگذار شعر من هم/ چون خانه های خاکی مردم/ خرد و خراب باشد و خون آلود...» (ص 112)
حسینی درباره این شعر قیصر امین پور نوشته است:«سروده قیصر امین پور از سروده‌های به یاد ماندنی وماندگار درعرصه ادبیات جنگ هشت ساله تحمیلی است. این شعر شاید برای نسلی که جنگ را ندیده و تنها روایت مخدوشی از آن را شنیده است، سرشار از شعار و خالی از ایجاز باشد. اما برای قدیمی‌های این عرصه که «بی‌غرض ومرض» دفتر ادبیات جنگ را ورق می‌زنند اثری درخشان و در زمان خود سخت کلیشه است!»
او برای «مثنوی شرمساری» علیرضا قزوه هم نوشته است:« سهم صدای زخمی مرثیه خوانان جنگ- مثلا آقای آهنگران-در شهرت ابیاتی از این مثنوی غیر قابل انکار است. مثل شهرت غزل معروف بیگ حبیب آبادی: یاران چه غریبانه رفتند ازاین خانه ... قزوه و تنی چند از دیگر شاعران سالهای جنگ و بعد از آن «دفاع مقدس» هیچ گاه آغازگر راه‌های ناپیموده نبوده‌اند...»
مولف این کتاب اشعاری از شاعران هم دوره خود را گردآورده و به مباحثی چون؛ تعریف شعر جنگ، تعریف شعر دفاع مقدس، تقسیم‌‌بندی‌های شعر جنگ و تفاوت‌های شعر جنگ و دفاع مقدس پرداخته است. گردآورنده در سرآغاز کتاب، اشعار مربوط به جنگ ایران و عراق را به‏ دو دوره «شعر جنگ» (شعر زمان جنگ) و «شعر دفاع مقدس» (شعر بعد از جنگ) تقسیم کرده و ضمن ارائه تعریفى از هر کدام، تفاوتهاى‏میان آنها را بیان کرده و معتقد است - به لحاظ شعرى - در دوره«دفاع مقدس» قرار داریم. حسینی معتقد است که شعر جنگ با درون مایه تشویق دوست، تحقیر دشمن و تقویت روحیه ملی ارایه می‌شود. در حالی که شعر دفاع مقدس فاقد این گونه تعاریف است.
وى همراه با ارائه گزیده‏اى از اشعار جنگ ‏و دفاع مقدس، به نقد و بررسى اکثر این اشعار پرداخته و توضیحات‏حاشیه‏اى پیرامون آنها ارائه کرده است.
وصف و ستایش شهیدان، موشک باران شهرها، تشویق به ادامه راه ‏شهدا، انتقاد از «خود» نوعى به جهت جاماندن از قافله شهدا، آزادگان، مفقودان جنگ تحمیلى،  شهداى «مهران»، بمباران‏ شیمیایى «سر دشت»، تجلیل و یاد شهدایى چون«احمد زارعى»، «جهان ‏آرا»، «ناصر حنیف»، «حسن باقرى»، «یوسف ایمانى»، «محسن آقااسماعیلى» و مضامینى از این دست محتواى اشعار را در برمى‏‌گیرد.
شعر پایان کتاب، بخشی از منظومه«مرداب ها و آب ها» اثر گردآورنده مجموعه، زنده یاد سید حسن حسینی است که در بخشی از این شعر حماسی می خوانیم:« ماجرا این است: کم کم کمیت بالا گرفت/ جای ارزشهای ما را ، عرضه کالا گرفت/ احترام "یا علی" در ذهنِ بازوها شکست/ دستِ مردی خسته شد ، پای ترازوها شکست/ فرق مولای عدالت ، بار دیگر چاک خورد/ خطبه های آتشین ، متروک ماند و خاک خورد/ زیر بارانهای جاهل ، سقف تقوا نم کشید/ سقفهای سخت ، مانند مقوا نم کشید/ با کدامین سِحر ، از دلها محبت غیب شد ؟/ ناجوانمردی هنر ، مردانگیها عیب شد !/ خانه دلهای ما را عشق ، خالی کرد و رفت/ ناگهان برق محبتت اتصالی کرد و رفت !/ سرسرای سینه ها را رنگ خاموشی گرفت/ صورت آیینه ، زنگار فراموشی گرفت/ باغهای سینه ها از سروها خالی شدند/ عشقها خدمتگزار پول و پوشالی شدند/ از نحیفی پیکر عشق ِ خدایی دوک شد/ کله احساسهای ماورایی پوک شد/ آتش بی رنگ در دیوان و دفترها زدند/ مُهر "باطل شد" به روی بالِ کفترها زدند/اندک اندک قلب ها با زرپرستی خو گرفت/ در هوای سیم و زر گندید و کم کم بو گرفت...» (ص 323و324)
در مجموع، به نظر می رسد مشکل عمده کتاب "گزیده شعر جنگ و دفاع مقدس" صدور احکام کلی و بدون دلیل در باره شعر جنگ و دفاع مقدس است، ولی با توجه به تمام این مسایل، این کتاب منبع خوبی برای پژوهش درباره شعر جنگ است. چراکه با یک خط فکری، فلسفه شعر جنگ را نشان می‌دهد و نویسنده با نقدهای جامعه شناختی، شعر انقلاب و دفاع مقدس را مورد ارزیابی قرار داده است.

منبع: www.ido.ir