به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) به نقل از سایت این جایزه، 15 رمان به فهرست اولیه دریافت جایزه بوکر عربی 2011 راه یافتهاند که 16 رمان آن عبارتند از؛
"کمان و پروانه" اثر محمد الأشعری
محمد الأشعری، شاعر و رماننویس مراکشی است که پیش از این رییس اتحادیه نویسندگان مراکش و وزیر فرهنگ این کشور بین سالهای 1998 تا 2007 بود. از وی چند کتاب شعر و رمان منتشر شده که به زبانهای فرانسوی، اسپانیایی، روسی و هلندی ترجمه شدهاند.
این رمان دو موضوع "افراط گرایی دینی" و "تروریسم" را از زاویه جدیدی به تصویر میکشد و تأثیرات تروریسم بر زندگی خانوادگی را بازنمایی میکند. رمان "کمان و پروانه" سرگذشت پدری چپگرا را روایت میکند که روزی نامهای از سازمان القاعده دریافت میکند مبنی بر این که فرزندش (که او فکر میکرد در حال تحصیل در پاریس است) در افغانستان کشته شده است.
"خانه اندلسی" اثر واسینی الأعرج
"واسینی الأعرج" نویسنده معروف الجزایری است که بسیاری از رمانهای او در فرانسه هم به چاپ رسیده است. کتابهای او به دو زبان عربی و فرانسوی منتشر میشوند. "الأعرج" تاکنون جوایز گوناگونی را کسب کرده که جایزه ادبی شیخ زاید در سال 2007 از جمله آنهاست.
رمان "خانه اندلسی" داستان خانهای در شهر "غرناطه" را روایت میکند که با گذشت قرنها ساکنان مختلفی در آن زندگی کردهاند. از بین این ساکنان دو شخصیت معروف، به نامهای "الدالی مامی" و"ناپلئون سوم" شخصیتهای اصلی این رمان را تشکیل میدهند.
"الدالی مامی" یک دزد دریایی است که در قرن شانزدهم میزیست. او در لشکر ترکها میجنگید و در دورهای مسوول زندان "میگل دیترفانس" الجزایر بود. "اوژینه" همسر "ناپلئون سوم" هم اهل غرناطه بود و ناپلئون سوم مدتی در آن جا اقامت داشت.
"رقص شرقی" اثر خالد البری
خالد البری نویسنده مصری است که مدرک پزشکی خود را از دانشگاه قاهره گرفته است. بیش از ده سال است که در لندن زندگی میکند. تا کنون دو کتاب از او به چاپ رسیده که یکی از آنها "زندگی نامه" است.
این رمان قصه جوانی مصری را روایت میکند که با یک دختر انگلیسی بزرگتر از خود ازدواج کرده و به انگلستان میرود. نویسنده از دریچه چشمان این جوان، از نزدیک به توصیف چالشهای جامعههای مهاجر عرب و مقیم در انگلستان و روابطشان میپردازد.
"شکارچی پیلهها" اثر امیر تاج السر
امیر تاج السر نویسنده سودانی است که تا کنون نه رمان و دو زندگینامه و یک مجموعه شعر از او منتشر شده است.
این کتاب داستان یک کارگزار سابق سازمان اطلاعات است که بعد از یک حادثه مجبور به بازنشستگی میشود و تصمیم میگیرد تجاربش را بنویسد.
"چشمان خورشید" اثر ابتسام ابراهیم تریسی
ابتسام ابراهیم تریسی نویسنده سوری است که در کارنامه او چهار رمان و دو مجموعه داستان ثبت شده است.
شخصیت اصلی این داستان "نسمة" بعد از سالها تبعید، از سوئد به سوریه بازمیگردد و ناگزیر به یادآوری خاطراتی دردناک میشود؛ از رنجهای خانوادگی با یک پدر سنگدل تا مشکلات سیاسی که بر خانوادهاش و تمامی ساکنان "حلب" تأثیر گذاشته است.
"زندگی کوتاه" اثر رینه الحایک
رینه الحایک در جنوب لبنان به دنیا آمد و در دانشگاه لبنان در رشته فلسفه تحصیل کرد و پس از آن وارد عرصه روزنامهنگاری و ترجمه ادبی شد. از او در سال 1994 مجموعه داستان "پورترهای برای فراموشی" منتشر و یک داستان از این مجموعه با عنوان "گفتوگوی تلفنی" به زبان انگلیسی ترجمه شد و در مجموعه "حکایت زنان لبنانی" به چاپ رسید. دو سال پیش رمان وی به نام "نمازی برای خانواده" به فهرست اولیه جایزه بوکر 2009 راه یافت.
"زندگی کوتاه" روایت شهادت یک زن در اوج جنگهای داخلی لبنان است. نویسنده، این رمان را در "حال حاضر" مینویسد و در مقابل خواننده پنجرهای را به روی روزهای جنگ داخلی میگشاید. او در این کتاب از خطرهای رفت و آمد در شهرها و مناطق لبنان تا تأثیر جنگ بر زندگی اجتماعی و خانوادهها و حتی گروه دوستان (آنانکه در لبنان ماندند و آنانکه در پی یک زندگی جدید لبنان را ترک کردند) حکایت میکند
"سربازان خدا" اثر فواز حداد
فواز حداد رمان نویس سوری است که در شهر دمشق به دنیا آمد. از وی تا کنون چند رمان و یک مجموعه داستان منتشر شده است. رمان وی با نام "مترجم خائن" دو سال پیش به فهرست اولیه جایزه بوکر راه یافته بود. فواز حداد در سال 2003 جزو اعضای کمیته داوران جایزه "حنة مینا" بود و در سال 2004 در کمیته داوران جایزه "مزرعه" عضویت داشت.
"سربازان خدا" داستانی است که ماجراهای عراق امروز را در برمیگیرد و قصه پدری را روایت میکند که به دنبال فرزندش که به عضویت القاعده درآمده است میگردد و آرزو دارد که بتواند او را به سوریه بازگرداند. و باوجود حمایت سازمان اطلاعات آمریکا و سوریه، این پدر را دشمنان میربایند و او خود را رو در روی "زرقاوی" میبیند.
"ریسمان پنهان" اثر مها حسن
مها حسن رمان نویس سوری است که در فرانسه زندگی میکند و آثار خود را در برخی روزنامهها و سایتهای عربی منتشر میکند. پیش از این دو رمان از وی به چاپ رسیده است ولی چاپ رمانهای او از سال 2000 در سوریه ممنوع اعلام شد.
این رمان تضادهای زندگی در سوریه و فرانسه را از خلال داستان یک مادر و دختر روایت میکند. این دختر پس از ازدواج در سوریه خود را ناچار به بازگشت به فرانسه میبیند و تلاش میکند برای به دست آوردن آزادیهایی که در سوریه قادر به کسب آنها نیست، در فرانسه بیابد.
"شکنجهگر من" اثر بنسالم حمیش
بنسالم حمیش رمان نویس و شاعر و فیلسوف مراکشی است که در حال حاضر وزیر فرهنگ مراکش است. تا کنون 26 کتاب علمی و ادبی به زبانهای عربی و فرانسوی از وی منتشر شده است. او تاکنون چند جایزه ادبی را به دست آورده که مهمترین آنها نشان ادبی نجیب محفوظ (برای دو بار) و جایزه ریاض الریس است. رمان "غذای سیاه، بوی سیاه" وی در سال 2009 به فهرست اولیه بوکر عربی 2009 راه یافته بود.
"شکنجهگر من" قصه مردی بیگناه را در یک زندان آمریکایی روایت میکند. این مرد در دوره اسارتش در معرض شکنجه و بازخواست بیگانگان و حتی اعراب قرار میگیرد ولی نویسنده در نهایت به دادن امیدواری در شرایط نا امیدی، موفق عمل میکند.
"اسطاسیه" اثر خیری احمد شلبی
خیری شلبی در سال 1938 در روستای کفر الشیخ در دلتای نیل به دنیا آمد. تا کنون بیش از هفتاد کتاب رمان، داستان و نمایشنامه نگاشته است. او در سال 2003 نشان ادبی نجیب محفوظ را از آن خود کرد. رمانهای وی به زبانهای مختلفی ترجمه شده و اقتباسهای تلویزیونی و سینمایی از آن به عمل آمده است.
"اسطاسیه" زن قبطی مسیحی است که در دلتای رود نیل زندگی میکند و هنگامی که زندگیاش را به پای انتقام مرگ پسرش از طریق دعا میگذارد، تبدیل به یک اسطوره محلی میشود. نکته اصلی این داستان آن است که خداوند دعای مظلوم را اجابت میکند و فرقی نمیکند که او پیرو کدام دین باشد.
"بلندیهای بروکلین" اثر میرال الطحاوی
میرال الطحاوی نویسنده مصری است که در حال حاضر در نیویورک اقامت دارد. نخستین رمان او با نام "خیمه" با استقبال چشمگیری مواجه شد و در سال 2000 دانشگاه آمریکایی قاهره آن را به انگلیسی ترجمه کرد. آثار دیگر او تا کنون به زبانهای انگلیسی، فرانسوی و اسپانیایی ترجمه شدهاند.
"بلندیهای بروکلین" داستان اعراب مهاجر به آمریکاست که در قالب داستان زنی مهاجر روایت میشود. این زن تجربههای خود را از سرزمین پدریاش (مصر) و کشوری که برای مهاجرت انتخاب کرده (آمریکا) و رابطه پیچیده بین شرق و غرب بازگو میکند. "بلندیهای بروکلین" داستان اصولگرایی و تسامح است، داستان شکست و آرزو در عشق است و فضای حاکم بر آمریکا در یک دهه گذشته را به تصویر میکشد.
"طوق کبوتر" اثر رجاء عالم
رجاء عالم رماننویس مشهور سعودی است که در مکه زندگی میکند. تا کنون چند رمان از او منتشر شده است. پیش از این دو رمان را با همکاری رماننویس و تصویرگر آمریکایی "تام مک دونو" به زبان انگلیسی نوشته است که "فاطمه؛ روایت جزیرة العرب" (2002) و "هزار و یک شب و شب من" (2007) اسامی این دو رمانند. رمان "طوق کبوتر" از بافت قدیم شهر مکه در مقابل ویرانی و خرابی آن به اسم نوگرایی، دفاع میکند.
"ناآرامی در جده" اثر مقبول موسی علوی
مقبول موسی علوی نویسنده سعودی است که برخی داستانها و مقالات او در روزنامههای محلی به چاپ رسیده اند و این نخستین رمان ادبی او به حساب میآید.
حوادث این رمان در اواخر قرن نوزدهم اتفاق میافتد و قومگرایی عثمانی را در حاشیه جنوبی خلیج فارس به تصویر میکشد. داستان از این جا آغاز میشود که ناخدای یک کشتی پرچم بریتانیا را از کشتیاش پایین میکشد و پرچم عثمانی را بالا میبرد. این اقدام باعث خشم کنسول بریتانیا میشود و در پی آن خونریزی و قیام محلی بر ضد انگلیسیها رخ میدهد.
"اشتباهات رایج" اثر فاتن المر
فاتن المر استاد ادبیات فرانسوی در دانشگاه لبنان است که تا کنون یک رمان و یک مجموعه داستان از او به چاپ رسیده است.
"اشتباهات رایج" داستان عشق و مقاومتی است که در لبنان روی میدهد و از زبان یک زن لبنانی روایت میشود. این زن بین جنوب لبنان و بیروت و لندن در رفت و آمد است و نگاه عمیقی را از مقاومت در جنوب لبنان ارائه میدهد.
"زنان باد" اثر رزان نعیم المغربی
رزان نعیم المغربی نویسنده لیبیایی است که تا کنون پنج مجموعه داستان و یک رمان از وی به چاپ رسیده است.
"زنان باد" داستان زندگی یک کنیز مراکشی را روایت میکند که از زنان دیگر کمک میگیرد تا پول پسانداز کند و با یک کشتی بگریزد. قبل از آن که شخصیت اصلی داستان، سفر پرمشقت خود را آغاز کند، نویسنده رمان، داستان زنانی را که به این کنیز کمک کردهاند بازگو میکند؛ از آن زن عراقی گرفته که واسطه بین او و دیگر فراریان در دریاست تا یک زن نویسنده و دختر نوجوانی که مادرش او را رها کرده است.
"یهودی کنونی" اثر علی المقری
علی المقری شاعر و نویسنده یمنی است که نویسندگی را از سن هجده سالگی آغاز کرد. پس از وحدت دو یمن در سال 1990 به عنوان سردبیر فرهنگی برخی نشریات مشغول فعالیت شد. از سال 1997 سردبیر نشریه ادبی "الحکمه" وابسته به انجمن نویسندگان یمنی است و در حال حاضر مسوولیت مجله ادبی "غیمان" را که در سال 2007 تأسیس شد، بر عهده دارد. دو سال پیش رمان او با عنوان "مردی از اندلس" به فهرست اولیه بوکر عربی 2009 راه یافت.
"یهودی کنونی" رمانی تاریخی است که داستان دو نوجوان از دو دین مختلف را روایت میکند. این دو نوجوان در یمن همدیگر را میبینند و عاشق میشوند. این داستان در یکی از روستاهای یمن هنگامی که دختر میخواهد به پسر که یهودی است خواندن و نوشتن عربی را بیاموزد، آغاز میشود.
اسامی آثار راه یافته به فهرست نهایی این جایزه 9 دسامبر (18 آذر) اعلام خواهد شد.
|